Xəstəlik nədir?
KDIGO beynəlxalq tövsiyələrinə görə, böyrək funksiyasının azalması (eGFR < 60 ml/dəq/1,73 m²) və ya böyrək zədəsinin əlamətləri (məsələn, sidikdə albumin) 3 aydan çox davam etdikdə xroniki böyrək xəstəliyi sayılır.
Əlamətləri
Erkən mərhələdə adətən əlamət olmur. Sonradan ayaqlarda və göz ətrafında şişkinlik, köpüklü sidik, sidiyin miqdarında dəyişiklik, halsızlıq, iştahsızlıq, qaşınma, təzyiqin yüksəlməsi ola bilər. Sidiyin rəngindəki dəyişikliklər də bəzi problemlərin xəbərçisi ola bilər.
Risk faktorları
Şəkərli diabet, arterial hipertenziya, piylənmə, ürək-damar xəstəlikləri, ailədə böyrək xəstəliyi, böyrək daşları, ağrıkəsicilərin (NSAİD) uzunmüddətli və nəzarətsiz istifadəsi, bəzi revmatoloji xəstəliklər.
Sidikdə zülal çıxarsa
Bir dəfəlik nəticə hələ diaqnoz deyil. Qızdırma, ağır fiziki yük və sidik yolu infeksiyası zamanı da müvəqqəti zülal ola bilər. Analiz təkrarlanır, sidikdə albumin/kreatinin nisbəti hesablanır, böyrək funksiyası və təzyiq qiymətləndirilir.
Diaqnostika Ümumi məlumat
Kreatinin və eGFR, sidik analizi, sidikdə albumin/kreatinin nisbəti, elektrolitlər, böyrəklərin USM-i (radioloq aparır). Lazım olduqda nefroloqa yönləndirmə.
Müalicə prinsipləri Ümumi məlumat
Təzyiqə və qan şəkərinə nəzarət, böyrəyi qoruyan dərmanlar (həkim təyin edir), duzun azaldılması, böyrəyə zərərli dərmanlardan qaçmaq, dərman dozalarının böyrək funksiyasına görə tənzimlənməsi.
Dr. Günay Süleymanlının bu sahədəki təsdiqlənmiş fəaliyyəti
- Kataloq profilində «Böyrək xəstəlikləri» və «Böyrək çatışmazlığı» maraq sahəsi kimi göstərilib. Universal Hospitalın elanında böyrək xəstəlikləri həkimin müayinə və müalicə istiqamətləri arasındadır.
- Paylaşımları: «Sidik analizində zülal yüksək çıxarsa nə etməlisiniz?», sidiyin rəngi və sağlamlıq.
- Elmi iş: sistem sklerozu və sistem qırmızı qurd eşənəyinin üst-üstə düşmə sindromunda böyrək böhranı halı.
Suallar
Böyrək xəstəliyini erkən necə bilmək olar?
Risk qrupundakı şəxslərdə (diabet, hipertenziya) kreatinin/eGFR və sidikdə albumin dövri yoxlanılır.
Ağrıkəsicilər böyrəyə zərər verirmi?
Uzun müddət və nəzarətsiz istifadə olunan bəzi ağrıkəsicilər (NSAİD) böyrəyə zərər verə bilər, xüsusən böyrək xəstəliyi olanlarda və yaşlılarda.
Köpüklü sidik nəyi göstərir?
Sidikdə zülal ola bilər, amma həmişə yox. Sidik analizi lazımdır.